Apel artystów, pracowników muzycznych instytucji kultury
Sejm RP Senat RP Prezydent RP Prezes Rady Ministrów RP Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Sejmowa Komisja Kultury i Środków Przekazu
My, pracownicy artystyczni muzycznych instytucji kultury zwracamy się do najwyższych władz kraju z apelem o rezygnację z wprowadzenia nowelizacji do ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
Od wielu lat nasze środowisko z rosnącym niepokojem obserwuje politykę kulturalną państwa, która przejawia się nie tyle w górnolotnych sformułowaniach ustaw i strategii, ale w praktyce organizacji życia kulturalnego naszego kraju. Praktyka ta utwierdza nas w przekonaniu, że Polska zmierza do niechlubnego modelu kraju – odbiorcy, a nie twórcy kultury wysokiej; deprecjacja statusu polskiego artysty, malejący udział zespołów polskich w festiwalach finansowanych z budżetu publicznego, słaba promocja polskich zespołów artystycznych zagranicą, brak środków na rozwój kompetencji zawodowych pracowników instytucji kultury -to czytelne sygnały osłabiania polskiej kultury wysokiej, której etos w szczególny sposób podtrzymują zawodowe zespoły artystyczne.
Środowisko artystów, które w przeszłości walnie przyczyniło się do przeobrażeń demokratycznych w naszym kraju, w ciągu dwudziestu lat transformacji ustrojowej boleśnie odczuło pogorszenie własnego statusu materialnego oraz likwidację uprawnień emerytalnych, uwzględniających szczególne zasady wykonywania naszego zawodu. Przeobrażenia zachodzące w tym okresie w instytucjach kultury odcisnęły swoje piętno na pełnej trudu egzystencji rzeszy pracowników artystycznych oraz ich rodzin. Przez wiele lat znosiliśmy krzywdzące oskarżenia o to, iż nasze skromne wynagrodzenia, składające się na koszty stałe instytucji – to przejadanie budżetu kultury, choć to właśnie nasza praca, talent i wyobraźnia stanowią jej podstawowy budulec.
W poczuciu obywatelskiej odpowiedzialności nie artykułowaliśmy dotąd głośno i kategorycznie swoich oczekiwań, uznając raczej zasadność roszczeń innych ważnych dla funkcjonowania społeczeństwa grup zawodowych. Przygotowywana obecnie nowelizacja ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej nie pozwala nam jednak na dłuższe zachowanie cierpliwości i bierne poddanie się biegowi wydarzeń. Naszym zdaniem -proponowane regulacje zmierzają do pogorszenia i tak już niskiego statusu artysty wykonawcy oraz stanowią zagrożenie dla egzystencji zawodowych zespołów artystycznych.
Dlatego z całą mocą apelujemy do najwyższych władz RP o wstrzymanie prac nad nowelizacją oraz w pełni solidaryzujemy się ze stanowiskiem kolegów aktorów, wyrażonym w apelach Związku Artystów Scen Polskich w tej sprawie.
W szczególności sprzeciwiamy się wprowadzeniu obligatoryjnych okresowych artystycznych umów o pracę. Przepisy te wyłączają aktorów i muzyków spod regulacji obejmujących pracowników w RP, stwarzając z naszej grupy zawodowej pracobiorców drugiej kategorii i znacznie utrudniając egzystencję naszych rodzin. Regulacje te mogą również doprowadzić do powolnej likwidacji całych zespołów artystycznych, gdyż łatwość, z jaką pracodawca może nie odnowić stosunku pracy z pracobiorcą w oparciu o tzw. sezonową umowę artystyczną będzie sprzyjać ograniczeniu ilości pracowników i stosowaniu bardziej elastycznych, okazjonalnych form zatrudniania, opartych o umowy cywilne. W efekcie może to oznaczać objęcie teatru i muzyki modelem impresaryjnym, który faworyzuje wykonawców gościnnych i uniemożliwia emancypację kulturalną mniejszych ośrodków, dla których stałe, zawodowe zespoły stanowią istotny czynnik kulturotwórczy.
Przeciwstawiamy się zapisom zezwalającym przełożonym na ingerencję w naszą pozazawodową działalność artystyczną. Uzależnianie naszej indywidualnej działalności artystycznej od zgody pracodawcy uważamy za ograniczanie nie tylko naszych praw pracowniczych, lecz także obywatelskich. Zapis ten godzi również w nasze prawo do indywidualnego rozwoju kompetencji zawodowych.
Nie godzimy się z uszczupleniem uprawnień związków zawodowych i stowarzyszeń twórczych, których zadaniem jest utrzymanie równowagi sił w relacjach pomiędzy pracodawcami i pracownikami.
Protestujemy przeciwko zapisom zezwalającym na wydłużenie czasu pracy w wyjątkowych okolicznościach do 12 godzin w ciągu doby, nie widząc zasadności wprowadzenia tak ekstremalnych warunków świadczenia pracy, w sytuacjach, w których poprawy wymaga raczej jej zła organizacja.
Nowelizacja stanowiąca efekt jednostronnego spojrzenia lobby części środowiska dyrektorskiego na rzeczywistość artystycznych instytucji kultury ignoruje ekonomiczne uwarunkowania Polski: wysokie bariery mobilności pracowników kultury, bytowe potrzeby młodego pokolenia oraz zwykłą ludzką chęć stabilizacji pracowników o bardzo umiarkowanych dochodach. Jesteśmy również przekonani, że zapisy ustawy w żaden sposób nie wpłyną na poprawę efektywności instytucji kultury w realizacji ich społecznej misji. Z pełnym przekonaniem zwracamy się zatem do najwyższych władz RP o rezygnację z proponowanej nowelizacji.
